عزيز الدين النسفي أو مير سيد علي الهمداني

23

راز ربانى ( اسرار الوحى سبحانى ) در شرح حديث قدسيه معراجيه ( فارسى )

مورد بحث تحت عنوان اسرار الوحى ، در كتابخانهء اسعد افندى تركيه موجود است كه بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى ، در اولين شمارهء رسائل خطى خود ، به چاپ آن اقدام كرده است ؛ كه سطرى چند از آن ، در صفحات آتى خواهد آمد . و نيز صاحب ناسخ التواريخ در جلد 5 ، ذيل عنوان « در ذكر احاديث قدسيه كه در شب معراج بر رسول خداى مكشوف افتاد » ، متن حديث را به بهره‌اى چند منقسم داشته ، به ترجمهء آن پرداخته است ، كه مواردى از آن ذكر خواهد شد . اضافه مىشود ترجمهء ناسخ و كتابخانهء اسعد افندى ، بدون شرح است . گزينش از چهار نسخهء در دست ، نسخهء كتابخانهء صفويه ، كتابت رفيع الدين منشى تبريزى به سال 909 ه . ق ، به دليل كاملتر بودن و هم نفاست آن گزيده شد . دو نسخهء محرران خاتون آبادى كه منطبق بر نسخهء رفيع الدين بود ، كنار نهاده شد و تنها در موارد ضرورى بدان مراجعه گرديد . نسخهء منسوب به ميرسيد على همدانى ، تحرير 907 ه ، به دليل قدمت انتخاب شد تا متن با آن برابر گردد .

--> - الف - شمارهء 689 ، ص 556 : اسرار وحى ربانى اسرار شب اسرا همان‌كه از مير سيد على همدانى ( 713 - 786 ه . ق . ) و عزيز نسفى ( سدهء 6 / 7 ه . ق . ) دانسته شده است . . . / 5417 نستعليق پخته سدهء 12 ه . ق ، ش 1 ، مجموعهء رسايل « ميرسيد على » ( ص 2 - 114 ) . 1668 نستعليق پخته شده سدهء 12 - 13 ه . ق ، آغاز برابر نمونه و نشان شنگرف رنگارنگ . ب - شمارهء 955 ، ص 757 : كشف الاسرار ، شرح اسرار الوحى ، از نگارنده‌اى كه نام خود را در ديباچه نياورده است و مىگويد : اين شرح ( اسرار الوحى ) و به نام ( كشف الاسرار ) است . از مطالب آن و سربندهاى ( اى احمد ! ) بر مىآيد كه شرح اسرار الوحى است كه از عزيز نسفى و مير سيد على همدانى شناخته شده است . 6939 نستعليق ، نور احمد ، سدهء 12 ه . ق . ش 1 مجموعه ( ص 2 - 159 ) ، عنوانهاى شنگرف . ج - شمارهء 814 ، ص 658 : 1 . رسايل مير سيد على همدانى ، 2 . اسرار الوحى . همان‌كه از عزيز نسفى دانسته شد و در مجموعهء رساله‌هاى مير سيد على همدانى كتابخانهء ملك نيز آمده است . . . ص ( 2 - 114 ) . در سرآغاز به خامهء نويسنده به نام اسرار وحى و از مير سيد على دانسته شده است . 5417 نستعليق پخته سدهء 12 ه . ق ، نسخهء پاكيزه و كم‌غلط .